Geografie
Land & Ligging
Kroatië ligt aan de Adriatische
Zee met Italië in het westen,
Oostenrijk en Hongarije in het
noorden. Ingeklemd tussen de
noordelijke provincies en de
Adriatische kuststrook ligt
Bosnië-Herzegovina, als het ware
vastgehouden tussen duim en
wijsvinger die Noord- en
Zuid-Kroatië om dat land vormen.
De bijna vijf miljoen inwoners
hebben een landoppervlakte tot
hun beschikking van 56.691
vierkante kilometer. Daarmee is
het ongeveer even groot als
België en Nederland tezamen. Ook
heeft Kroatië nog eens 31.067
vierkante kilometer territoriale
wateren bij.
Voor de kust liggen niet minder
dan 1.187 eilanden, waarvan er
66 bewoond zijn. De grootste
eilanden zijn Krk (door een brug
met het vasteland verbonden) en
Cres. Vele veerdiensten zorgen
voor een prima bereikbaarheid
van de eilanden.
Naar het oosten toe wordt het
land vlakker, al blijft het
overal heuvelachtig. De hoogste
berg ligt in de provincie Split,
noordelijk van Split en Šibenik.
De Dinara steekt 1.849 meter
boven het zeeniveau uit.
Veel grote en kleine rivieren
vind je in het noorden van het
land. De meest bekende zal
ongetwijfeld de Drava (Drau)
zijn, een zijrivier van de Dunav
(Donau). Deze rivier vormt een
grens, over een lengte van meer
dan honderd kilometer, met
Hongarije. Ook de Save is een
zijrivier van de Dunav. Deze
ontspringt in Slovenië en vormt
een belangrijk gedeelte van de
grens met Bosnië-Herzegovina.
Bij Sisak voegt zich het water
van de Kupa daarbij.
Behalve de kusten en de rivieren
is Kroatië ook rijk aan meren.
De Plitvice meren zullen
ongetwijfeld de bekendste zijn,
maar ze zijn betrekkelijk klein
in vergelijking tot bijvoorbeeld
het visrijke Vranameer ten
zuidwesten van Zadar. De
oppervlakte hiervan is ruim
dertig vierkante kilometer en
het leent zich bij uitstek voor
allerlei
water(sport)activiteiten. Het is
een geliefd oord voor
watersportliefhebbers, vooral
daar het nauwelijks dieper is
dan twee meter.
Klimaat
In Kroatië heerst een grote
verscheidenheid van klimaten.
Aan de Adriatische kust heerst
een Middellandse-Zeeklimaat dat
zich kenmerkt door warme en
droge zomers en zachte maar
vochtige winters. In januari is
het er gemiddeld 5 tot 10 graden
Celsius, in augustus tussen de
23 en 26 graden.
In de bergachtige gebieden
blijft de temperatuur in januari
onder het vriespunt, gemiddeld
schommelt de temperatuur tussen
de -5 en 0 graden Celcius. De
zomers zijn er aangenaam fris,
in de wintermaanden kunnen er
grote hoeveelheden sneeuw
vallen. Gedurende de maand
augustus stijgt de temperatuur
in de hooggelegen gebieden tot
ongeveer 18 graden Celcius.
Het binnenland kent een klimaat
met droge en hete zomers en
koude, natte winters. De
temperatuur schommelt in januari
rond het vriespunt, terwijl het
in augustus gemiddeld 24 graden
Celcius kan worden.
De mooiste tijd om Kroatië te
bezoeken is daarom ook de zomer.
De binnenlanden kunnen door het
slechte weer 's winters het best
gemeden worden.
De geschiedenis
Toen ongeveer in 600 na Christus
de Kroaten in het gebied
aankwamen, hadden er al allerlei
andere volkeren in het gebied
gewoond. Illyiërs, Grieken,
Romeinen, Hunnen en Goten
woonden ooit in Kroatië,
voornamelijk langs de kust. De
kuststreek is in de late
Middeleeuwen bijna permanent
onder Venetiaans bewind geweest.
Het noorden en oosten van het
land waren in dezelfde tijd,
eind 1300 tot 1700 na Christus,
Turks gebied.
Na die tijd werd de invloed van
het Habsburgse (Oostenrijk-Hongaarse)
rijk steeds groter. In 1815
hadden de Habsburgers heel
Kroatië in handen en dat zou tot
de Eerste Wereldoorlog zo
blijven.
Aan het eind van de Eerste
Wereldoorlog hadden Serven,
Kroaten en Slovenen samen een
Joegoslavisch Koninkrijk
opgericht om weerstand te bieden
tegen nieuwe Habsburgse
overheersing. In 1941 viel
Hitler het land binnen, en hij
maakte handig misbruik van de
oude tegenstellingen tussen de
Serven en Kroaten. Hij maakte
van Kroatië een vazalstaat, waar
Serven en joden het doelwit
werden van fascistische terreur.
De Kroaat Josip Tito leidde het
communistische verzet, hij
slaagde er grotendeels in
Joegoslavië zelf te bevrijden.
Hij genoot groot aanzien en was
de aangewezen figuur om na de
oorlog het bestuur van heel
Joegoslavië op zich te nemen.
Tito leidde het land tot zijn
dood in 1980.
Maar met Tito stierf de grote
bindende factor van de
Joegoslavische deelrepublieken.
De oplopende spanningen binnen
het land, en de aanhoudende
bevoorrechting van de Serven
leidden er toe dat in 1991 zowel
Slovenië als Kroatië zich
onafhankelijk verklaarden. De
hierna uitbrekende oorlog
eindigde voor Kroatië in feite
pas in 1998 toen de laatste
gebieden door de VN onder
Kroatisch toezicht werden
geplaatst. De oorlog had een
grote tol geëist. De ooit in het
land levende Servische
minderheid was op de vlucht
geslagen en vele duizenden
Kroaten hadden het leven
verloren.
Eind 1999 stierf Tudjman, de
Kroatische nationalist die het
land vanaf dat de oorlog was
uitgebroken, had geleid. De
westerse wereld reageerde
opgelucht. Tudjman was een
nationalist, die de woede tegen
de Servische bevolking van
Kroatië aan bleef wakkeren en
niet meewerkte met het
Joegoslavië-tribunaal. De
daaropvolgende
presidentsverkiezingen werden
een nederlaag voor wijlen
Tudjmans partij HDZ. De
democraat Stjepan Mesic werd de
nieuwe president.
Economie
De economie van het land drijft
voornamelijk op de
dienstverlening en de industrie.
Landbouw is vooral van betekenis
in Midden-Kroatië. Langs de kust
begint de, vanouds belangrijke,
toeristensector weer te groeien.
Kroatië is niet rijk aan
delfstoffen. Slechts de
bauxietmijnen dragen enigszins
bij tot het bnp.
Bevolking & Cultuur
De inwoners van Kroatië zullen
zich Kroaten noemen. De meeste
zijn dan ook afkomstig uit dit
vroegere deel van Joegoslavië.
Dat neemt niet weg dat je er ook
mensen aan zult treffen met
Hongaarse, Servische,
Tsjechische, Slowaakse of
Italiaanse voorouders. De
laatste tellingen kwamen uit op
een inwoneraantal van 4.784.265.
Lange tijd werden kunst- en
cultuuruitingen beïnvloed door
de buitenlandse mogendheden die
de scepter in Kroatië zwaaiden.
Je zult in de architectuur
bijvoorbeeld veel
Oostenrijks-Hongaarse (Habsburgse)
en Venetiaanse invloeden
terugvinden.
Het land heeft wel schilders van
naam voortgebracht en er zijn
zelfs stromingen in de
schilderkunst in Kroatië
ontstaan. Het meest beroemd zijn
de werken van Ivan Generalic.
Deze schilder hield zich
voornamelijk bezig met naïeve
schilderkunst (Hlebine school).
Ook bekend zijn de schilders
Mijo Kovacic en Ivan Lackovic.
Van hen kwamen ook werken die
later wereldberoemd zijn
geworden.
Kunst en cultuur zijn zeer
belangrijk voor de Kroaten,
misschien wel omdat de eigen
historie op dit gebied
ontbreekt. Je zult overal
aankondigingen vinden van
manifestaties.
Dat de Kroaten weinig literatuur
van eigen bodem hebben, valt te
verklaren. Immers, Kroatisch was
in vroeger jaren een taal die in
bepaalde delen van het
binnenland alleen door de boeren
gesproken werd. In de steden en
in de industriegebieden werd
Duits, Hongaars of Italiaans
gesproken.
Op het gebied van folklore kent
Kroatië een lange traditie. Nog
steeds kun je in alle delen van
het land genieten van
oorspronkelijke zang en dans die
uit die streek afkomstig is,
meestal uitgevoerd in
traditionele kleding.
Een groot aantal historische
gebouwen is door de UNESCO als
cultureel erfgoed van de
mensheid aangewezen. Dat geldt
trouwens ook voor een aantal
natuurgebieden. Kroaten
koesteren hun verleden, wat
duidelijk zichtbaar wordt in het
grote aantal musea dat het land
rijk is. Ook kastelen en
burchten worden doorgaans goed
onderhouden.
Eten
Ander land, ander eten.
De Kroatische keuken is zeer
gevarieerd, maar natuurlijk heel
verschillend van de Nederlandse
keuken. In veel gevallen krijgt
u grotere porties vlees, maar
kleinere porties groenten.
Aarzelt u niet ook eens een
Kroatische specialiteit te
proberen. In het begin misschien
even wennen, maar het is vaak
smakelijker dan de variant van
de Westeuropese keuken.
Flora & Fauna
In Kroatië worden 4.300 soorten
planten en 278 soorten bomen en
struiken onderscheiden. Overal
kenmerken cipressen het land.
Natuurlijk vallen ook de
olijfbomen op en wat lager bij
de grond de brem, oleander en
lavendel. Het rijkst is het
plantenleven echter in de
bergen. Bloemen leggen in de
zomer een kleurrijk tapijt over
de bergweiden. Er bloeien veel
beschermde soorten waaronder
orchideeën, edelweiss en
gentianen.
Het dierenrijk is in Kroatië
ruim vertegenwoordigd. Kroatië
is niet voor niets een geliefd
land bij de jagers uit vele
omringende landen. Er kan
gejaagd worden (onder strikt
toezicht) op wilde zwijnen,
diverse hertensoorten, vossen,
hazen, fazanten en… beren! Toch
zijn niet alle dieren vogelvrij
in Kroatië. Bescherming genieten
zes soorten vlinders, 322
vogelsoorten, een zeldzame
bosmier, 35 zoogdieren, waarvan
maar liefst 29 vleermuissoorten
en verder nog diverse kikkers,
reptielen en slakken.
Parken
In Kroatië wordt een onderscheid
gemaakt tussen nationale- en
natuurparken. De nationale
parken worden zo min mogelijk
ingericht, terwijl in de
natuurparken nog wel eens een
bankje of wandelroute wordt
neer- of uitgezet.
De nationale parken Brijuni en
Kornati bestaan beide uit
eilandengroepen voor de
Istrische en centrale kust.
Brijuni bestaat uit veertien
eilanden, Kornatie uit meer dan
140 eilanden. Krka en Ptlivice
zijn landinwaarts gelegen parken
en bestaan uit bergen, bossen en
meren.
Belangrijke natuurparken zijn
Velebit, nabij Senj, en
Medvednica, ten noorden van
Zagreb.
Taal
In Kroatie wordt door
de bevolking Kroatisch
gesproken, maar met engels en
duits kun je ook vaak terecht.
In de hotels wordt over het
algemeen redelijk goed engels
gesproken.
Geld
Aan de Kroatische kust
vind je overal pinautomaten waar
je met een bank- of giropas
terecht kunt. Het is wel
verstandig om voor de eerste
dagen wat contante Euro
biljetten mee te nemen.
Kroatisch geld dat aan het eind
van de vakantie over is, moet in
Kroatie worden teruggewisseld.
Nederlandse banken willen dit
geld namelijk niet aannemen.
Voor fooien geldt circa 10% van
het totaal bedrag op de
rekening.
In de grotere restaurants en
winkels is het mogelijk om met
creditcard te betalen.
|
De
naam Kroatië
roept bij mensen
vaak een beeld
op dat te maken
heeft met de
oorlog die er in
de jaren
negentig gewoed
heeft. Deze
afschuwelijke
periode heeft
zijn sporen
natuurlijk
nagelaten en zal
niet makkelijk
worden vergeten.
Gelukkig is er
de afgelopen
jaren veel in
het land
opgeknapt. De
Kroaten nodigen
je graag uit om
het prachtige
land met eigen
ogen te komen
zien.
.jpg)
